قرارداد تقسیم ارث

دانستنی های قرارداد تقسیم ارث

قرارداد تقسیم ارث

به مال و اموالی که شخص بعد از مرگ برای بازماندگانش به جای می گذارد ماترک یا ارث گویند. ترکه علاوه بر مال و اموال، شامل حقوق باقی مانده از متوفی هم می شود حقوقی که از متوفی به وراث، ارث می رسد باید قابلیت نقل و انتقال داشته باشد مثل حق قصاص یا حق فسخ قرارداد.

 

قرارداد تقسیم ارث

وقتی شخصی فوت می کند اموالی را از خود برای وراث به جای می گذارد گاهی ورثه برای تعیین میزان ارث و تقسیم آن به دادگاه رجوع و گواهی انحصار وراثت می گیرند. گاهی هم خود ورثه طبق قانون و با توافق، اقدام به تقسیم ارث می کنند.

برای جلوگیری از اختلافات آینده بهتر است وراث برای تقسیم ارث به صورت توافقی قرارداد تقسیم ارث منعقد کنند.

 

طبقات ارث

طبقه اول 1)پدر و مادر و فرزندان شخص فوت شده

2)نوه های شخص فوت شده

طبقه دوم 1)خواهران و برادران و پدربزرگ و مادربزگ متوفی

2)فرزندان خواهران و برادران و جد و جده متوفی

طبقه سوم 1)عمه ها و عموها و دایی ها و خاله های متوفی

2)فرزندان آنها

 

نحوه گرفتن ارث به این صورت است که مثلا اگر شخصی فوت شود اموال او اول می رسد به طبقه اول و درجه اول. به عبارت دیگر شخص که فوت شد پدر و مادر و فرزندانش از او ارث می برند. حال اگر پدر و مادر و فرزندی نداشته باشد طبقه اول درجه دوم یعنی نوه های او ارث می برند اگر نوه نداشته باشد نتیجه های او ارث می برند همینجور میاد پایین. و اگر کلا در طبقه اول هیچ کس زنده نباشد نوبت به طبقه دوم می رسد و بعد از آن هم طبقه سوم. در واقع در طبقات ارثی، هر طبقه و درجه بالاتر مانع ارث بردن طبقات و درجات پایین تر می شوند.

همسر دائم متوفی در کنار تمام طبقات ارث می برد و مانع ارث بردن هیچ شخصی نمی شود. ولی در ازدواج موقت زوجین از هم ارث نمی برند مگر ضمن عقد نکاح این موضوع شرط شده باشد.

مثلا اگر شخص فوت شده همسر، مادر،برادر و یک فرزند داشته باشد مادر و فرزند او چون طبقه اولند ارث میبرند و مانع ارث بردن برادر متوفی می شوند و همسر متوفی نیز در کنار آنان ارث می برد.

در همین مثال قبل اگر متوفی مادر و فرزندی نداشت نوبت به طبقه دوم یعنی برادر او می رسید و البته همسرش که در کنار طبقه دوم هم ارث می برد.

 

تقسیم اموال در زمان حیات

هر شخصی در زمان حیات خود حق دارد در اموال خود تصرف کند، آنها را بفروشد، اجاره دهد، صلح یا هبه کند و حتی نسبت به یک سوم اموال وصیت کند و به نحوی برای بعد از فوت خود هم تصمیم گیری کند مثل اینکه به پسرش بگوید خانه ام برای تو باشد ولی تا زنده ام خودم می خواهم از آن استفاده کنم این جمله به نوعی وصیت است زیرا مالکیت پسر نسبت به خانه بعد از فوت پدر محقق می شود.

اگر شخصی مالی از اموال خود را در زمان حیات به ورثه اش ببخشد باید این هبه را طبق قانون به موجب سند رسمی انجام دهد وگرنه هبه ای که به موجب سند عادی باشد اعتباری ندارد. با رعایت این شرایط دیگر هیچ یک از وراث نمی توانند نسبت به ببخش یا هبه این مال ایرادی مطرح کنند.

اگر در این مورد سایر ورثه ادعا کنند که شخص با فریب متوفی مال او را بدست آورده است و بتوانند این ادعا خود را اثبات کنند، فرد محکوم شده باید خسارتی را که از این حیث به ورثه وارد شده است جبران کند ولی این فریب از نظر کیفری مجازاتی ندارد.

اگر بخشش اموال در قالب وصیت برای بعد از فوت باشد باید به میزان یک سوم اموال وصیت شود، وصیت برای بیش از یک سوم اموال در صورتی قابلیت اجرا دارد که ورثه اجازه دهند.

 

تفاوت صلح عمری با وصیت

گاهی اشخاص می خواهند در زمان حیات اموالشان را بین ورثه خود تقسیم کنند اما از این حیث نگرانی هایی دارند که مثلا اگر خانه خود را به پسرشان منتقل کنند، پسرشان آنها را از منزل بیرون می اندازد.

این افراد می توانند در دفتر اسناد رسمی پس از انتقال اموال به ورثه خود، با تمام آنها قرارداد صلح عمری منعقد کنند. این قرارداد در مورد هر ملکی منعقد شود به این معناست که افراد می توانند از آن ملک تا پایان عمر خود استفاده کنند. مثلا فردی منزل مسکونی خود را به پسرش منتقل می کند و برای اینکه سکونت خود را تا پایان عمر در آن منزل تضمین کند با پسرش قرارداد صلح عمری منعقد می کند بدین ترتیب تا پایان عمر بدون نگرانی به سکونت خود ادامه می دهد. این قرارداد از عقود لازم و غیر قابل فسخ است.

حتی افراد می توانند با همسر خود قرارداد صلح عمری منعقد کنند تا در صورت فوتشان، همسرشان بتواند در منزل مسکونی خود به سکونت ادامه دهد و ورثه نتوانند منزل را به واسطه ارث از او بگیرند.

اما وصیت، تملیک و واگذاری ملک بعد از مرگ متوفی است و در زمان حیات او ورثه هیچ حقی نسبت به اموال مورث ندارند.

 

سوالات قرارداد تقسیم ارث

  1. آیا بعد از فوت پدرم وراث می توانند مرا از ارث پدرم محروم کنند؟ خیر نمی توانند شما را از ارث محروم کنند لذا پیشنهاد می شود از شورای حل اختلاف در خواست گواهی انحصار وراثت کنید.
  2. وقتی سن کمی داشتم پدرم فوت شد و برادرم ارث بقیه خواهر برادرانم را خرید و با فروش منزلمون برای مادرم هم یه خانه خرید که در آن ساکن هستیم. اکنون که من به سن قانونی رسیده ام چگونه می توانم ارث خود را مطالبه کنم؟ مادر شما امین شما محسوب شده و شما باید ارث خود را از مادرتان طلب کنید به این منظور می توانید با مراجعه به دادگاه علیه وی اقامه دعوا کنید.
  3. ملکی از پدر بزرگم بدون تقسیم باقی مانده است و الان بعد از گذشت چند سال عموهایم نسبت به آن ملک ادعای مالکیت دارند و می گویند که پدر بزرگم آنرا به آنان بخشیده است. چگونه می توانیم حق پدرم را در این مورد مطالبه کنیم؟ عموهای شما باید ادعای خود را با سند و مدرک در داگاه اثبات کنند و گرنه ادعای تنها کافی نیست و می توانید با درخواست افراز ملک مشاع، از دادگاه تقسیم این ملک را تقاضا کنید.
  4. پدرم در وصیت نامه بسیاری از اموال خود را به من و خواهرم بخشیده است ولی پس از فوت او برادرانم با وصیت مخالفت کرده و به ما اجازه استفاده از اموال پدر را نداده اند ما چگونه می توانیم سهم الارث و اموال وصیت شده پدرمان را مطالبه کنیم؟ وصیت تا یک سوم اموال صحیح است و وصیت بیش از یک سوم حتما باید با رضایت وراث انجام شود حال که برادرانتان اجازه نداده اند می توانید فقط سهم الارث خود را از طریق درخواست گواهی انحصار وراثت دریافت کنید.
  5. آیا دختران می توانند علاوه بر سهم الارث، هزینه جهاز خود را از ترکه مطالبه کنند ؟ خیر از ترکه متوفی هزینه جهیزیه به دختران تعلق نمیگیرد.
  6. از شخصی چکی دارم که فوت شده است آیا در موعد مقرر می توانم چک را از بانک وصول کنم؟ بعد از فوت صادر کننده چک شما بدهکار متوفی تلقی شده و میتوانید بدهی خود را از ورثه ایشان مطالبه کنید و در صورت عدم پرداخت علیه آنان شکایت کنید.

 

 

 

مشاوره حقوقی قرارداد تقسیم ارث

نمونه دادخواست قرارداد تقسیم ارث

نمونه رای قرارداد تقسیم ارث