جعل

دانستنی های جعل

تعریف جعل

جرم جعل به زبان عامیانه به این معنی است که شخصی نوشته، امضا یا مهری را ایجاد کند یا تغییر دهد طوری که دیگران را به اشتباه بیاندازد تا آن را به جای نوشته اصلی بپذیرند.

در واقع مهمترین مسئله در جرم جعل فریب افراد و به اشتباه انداختن آنان است تا نوشته و سند جعلی را به جای اصلی آن بپذیرند. به عبارت دیگر ملاک تشخیص جرم جعل به اشتباه انداختن دیگران است نه شبیه بودن دو نوشته. مثال این موضوع زمانی است که مثلا شخصی گذرنامه ای را جعل کرده و در زیر آن امضا زده باشد این موضوع دیگران را به اشتباه انداخته و شاید فکر کنند امضا برای مسئول اداره گذرنامه است ولی اگر زیر آن اثر انگشت بزند کسی به اشتباه نمی افتد چون مشخص است که مسئول گذرنامه انگشت نمی زند و از امضا استفاده می کند.

مقاله مرتبط:  جعل چیست| مصادیق جرم جعل سند|جعل امضاء|وکیل جعل سند

 

عناصر جرم جعل

عنصر معنوی جعل

عنصر معنوی یا عنصر روانی جرم جعل به این معنا است که مرتکب هم باید قصد ایجاد یا تغییر نوشته، هم قصد فریب دیگران را داشته باشد. ولی قصد سود بردن از آن نوشته لازم نیست چرا که ممکن است جاعل نوشته را برای سود بردن شخص دیگری ایجاد کند ولی همین که قصد ایجاد نوشته برای فریب دیگران را داشته است حتی سودی هم نبرد، مجرم شناخته می شود.

عنصر مادی جعل

عنصر مادی ممکن است به صورت فعل مثبت باشد. فعل مثبت یعنی انجام دادن کار مثل ایجاد سند جعلی یا ایجاد تغییر در سند رسمی. ممکن است به صورت فعل منفی باشد. فعل منفی یعنی ترک کردن عملی مثلا شخصی که سندی را برای تنظیم رسمی آن می نویسد بخشی از تقریرات سند را جا بیندازد و حذف کند.

برای تحقق جرم جعل حتما باید دو عنصر مادی و معنوی وجود داشته باشند.

 

جعل

مصادیق جرم جعل

  • ایجاد نوشته یا سند
  • ایجاد مهر یا امضا
  • خراشیدن یا تراشیدن کلمات نوشته شده (خراشیدن به معنی حذف جزیی از کلمه است. مثلا طاهره تبدیل شود به طاهر و تراشیدن به معنی حذف تمام کلمه است.)
  • قلم بردن به نوشته (قلم بردن به معنی تغییر دادن حروف و کلمات است)
  • الحاق (الحاق به معنی اضافه کردن کلمه یا حرفی به نوشته است)
  • از بین بردن یا سیاه کردن بخشی از متن
  • عوض کردن تاریخ سند (مثل تغییر تاریخ چک)
  • الصاق (یعنی چسباندن دو نوشته به هم)
  • استفاده از مهر دیگران بدون اجازه آن ها.

 

مجازات جعل اسناد

سند بر دو نوع است سند عادی و سند رسمی. سند رسمی نوشته ای است که طبق قانون و توسط مامور دولت تنظیم می شود مثل شناسنامه و سند عادی سندی است که توسط اشخاص عادی تنظیم شده و به امضا آنها می رسد مثل چک، سفته.

جعل سند و استفاده از سند مجعول هر دو جرم است پس اگر یک نفر هر دو را انجام دهد به مجازات هر دو به صورت جداگانه محکوم می شود.

 

جعل سند رسمی

هر کس سند رسمی را جعل کند چه از کارمندان دولت باشد چه نباشد به حبس از 1 تا 5 سال یا جزا نقدی 6 تا 30 میلیون ریال محکوم می شود.

 

جعل سند عادی

هر کس سند عادی را جعل کند چه از کارمندان دولت باشد چه نباشد به حبس از 6 ماه تا 2 سال یا جزا نقدی 3 تا 12 میلیون ریال محکوم می شود.

هر کس با اطلاع از جعلی بودن سند از آن استفاده کند علاوه بر جبران خسارت به 6 ماه تا 3 سال حبس و 3 تا 18 میلیون ریال جزا نقدی محکوم می شود.

 

جعل کیفری

مجازات جعل امضا و مهر

طبق قانون هر کس موارد زیر را جعل کند یا با اطلاع از مجعول بودن، از آنان استفاده کند به مجازات 1 تا 10 سال حبس محکوم می شود.

  • جعل حکم، امضا، مهر یا دست خط معاون اول رییس جمهور، وزرا، نمایندگان مجلس شورا اسلامی، شورا نگهبان، مجلس خبرگان، قضات یا روسا و کارمندان دولتی.
  • جعل مهر، تمبر یا علامت شرکت ها، موسسات، ادارات یا نهادهای دولتی.
  • جعل حکم دادگاه، سند یا حواله صادره از خزانه دولتی.
  • منگنه یا علامتی که برای مشخص کردن عیار طلا و نقره به کار می رود.
  • اسکناس رایج داخلی یا خارجی و همچنین اسناد بانکی مثل برات، چک صادر شده از طرف بانک.

جعل مهر یا علامت شرکت های غیر دولتی 3 ماه تا 2 سال حبس دارد.

 

مجازات جعل کارکنان دولت

اگر کارکنان دولت، کارکنان مراجع قضایی یا ماموران خدمات عمومی در نوشته های مربوط به وظیفشان مرتکب جعل شوند مثل اینکه موضوع یا متن گفته یا نوشته شده مقام رسمی را تغییر دهند یا بخشی از آن را حذف کنند یا مهر و امضا مقام رسمی را جعل کنند به 1 تا 5 سال حبس یا جزای نقدی از 6 تا 30 میلیون ریال به اضافه مجازات اداری محکوم می شوند علاوه بر آن باید خسارت ایجاد شده را نیز جبران کنند.

 

مجازات جعل کارت چایان خدمت

طبق قانون خدمت وظیفه عمومی کسی که کارت پایان خدمت را جعل کند یا با شهادت و ادعا دروغ، پنهان کردن حقیقت، دادن رشوه باعث معافیت خود یا دیگران شود به حبس از 1 تا 5 سال محکوم می شود.

 

دادگاه صالح به رسیدگی به جرم جعل

برای رسیدگی به جرم جعل دادگاه محل وقوع جرم صلاحیت دارد اما در مواردی دادگاه محل کشف جرم، دستگیری متهم و محل اقامت او نیز صالح اند. برای مثال متهم در حوزه هر دادگاهی دستگیر شود  پس از انجام تحقیقات، او را به دادگاه محل وقوع جرم می فرستند اما اگر محل وقوع جرمش معلوم نباشد در همان دادگاهی که دستگیر شده است به جرائمش رسیدگی می شود.

اگر متهم مرتکب جرائم متعددی شده باشد دادگاهی صالح به رسیدگی به تمام جرائم او است که مهم ترین جرم در حوزه آن اتفاق افتاده باشد ولی اگر جرائم متهم از حیث درجه باهم برابر باشند یعنی متهم یک جرم را به دفعات انجام داده باشد در حوزه هر دادگاهی دستگیر شود همان دادگاه صالح به رسیدگی است.

جرم جعل از جرائم غیر قابل گذشت است به این معنا که حتی اگر شاکی خصوصی رضایت دهد باز هم مجرم باید جزایش را تحمل کرده و جریمه نقدی را بپردازد.

 

مقاله مرتبط:  چگونه اعاده حیثیت کنیم؟ ، قانون و شرایط + نمونه شکایت

 

مشاوره حقوقی جعل

یک سال پیش به جرم جعل محکوم شدم آیا می توانم بعد از یکسال به حکمم اعتراض کنم؟

بله در صورتی که دلایل جدیدی پیدا کرده اید می توانید درخواست اعاده دادرسی کنید.

با دوستم برای دعوا به شرکت محل کارش رفتیم و آنجا من خودم را مامور شورای حل اختلاف معرفی کردم آیا می توانند به من جعل عنوان نسبت دهند؟

خیر زیرا یکی از مصادیق جعل ضرر زدن به دیگران است شما با این کار به کسی ضرر نزدید و مدرکی هم برای اثبات جرمتان وجود ندارد پس آسوده باشید.

آیا دادن کپی مدارک شخصی به غیر از صاحب آن جرم است؟

اگر مدارک نزد شما امانت بوده است مرتکب خیانت در امانت شده اید ولی در کل کپی ارزش قانونی ندارد.

مبلغ رسید دستی را تغییر داده ام بعد از شکایت و بررسی توسط کارشناس خط، معلوم شد رسید دستکاری شده است مجازات جعل مبلغ رسید چقدر است؟

با توجه به قانون، حسب مورد قاضی به حبس و جزای نقدی حکم می دهد.

علیه جاعل و استفاده کننده از سند مجعول طرح دعوا کرده ایم ولی جاعل به علت گذشتن مدت مرور زمان محکوم نشده است ولی مرور زمان استفاده کننده از سند مجعول نگذشته است آیا می توان ایشان را محکوم کرد؟

بله تا زمانی که مدت مرور زمانش نگذشته است می توان محکومیت او را از دادگاه گرفت.

شخصی با جعل چک و امضا من، چک را از بانک وصول کرده است ولی متاسفانه اصل چک در بانک گم شده آیا با کپی آن می توان جعل را اثبات کرد؟ آیا با اقرار شخص وصول کننده چک، جعل اثبات می شود؟

با کپی نمیتوان جعل را اثبات کرد ولی با اقرار شخص نزد قاضی جعل چک اثبات می شود.

نمونه دادخواست جعل

نمونه رای جعل